ochrona zdrowia

60 lat Rady Europy:
tworzenie i stosowanie standardów prawnych

Biuletyny
Biura Informacji Rady Europy

Ochrona Zdrowia

Ochrona Zdrowia
Celem Rady Europy jest rozwój europejskiej polityki zdrowotnej, opartej ściśle na zasadach etyki, poprzez: budowanie pomostu między prawami człowieka, spójnością społeczną i instytucjami zdrowotnymi, harmonizowanie polityki zdrowotnej państw członkowskich pod kątem bezpieczeństwa i jakości, rozwijanie medycyny zapobiegawczej i oświaty zdrowotnej, upowszechnianie równego dostępu do opieki zdrowotnej, praw pacjenta, udziału obywateli i ochrony słabszych grup społecznych.
Europejskie konferencje ministrów zdrowia	Dwie europejskie konferencje ministrów zdrowia, które odbyły się w ostatnich latach, starały się stawić czoła wyzwaniom związanym z marginalizacją oraz zapewnić większą spójność społeczną poprzez analizowanie kwestii równości pacjentów i poszanowania ich praw (V Konferencja w Warszawie, 1996 r.) oraz podkreśliły potrzebę pragmatycznego podejścia do kwestii "starzenia się w dobrym zdrowiu" (VI Konferencja w Atenach, 1999 r.). Pierwsza Europejska Konferencja nt. "Zdrowia i praw człowieka" została zorganizowana w marcu 1999 r. wspólnie z Nordycką Szkołą Zdrowia Publicznego, przenosząc na inny grunt debatę nad polityką zdrowotną.
Świadczenia zdrowotne z perspektywy spójności społecznej	Wiele wysiłku wymaga organizowanie usług z zakresu opieki zdrowotnej (poprawa jakości, zarządzanie listą oczekujących), przystosowanie ich do współczesnych potrzeb (udział obywateli, kryteria postępowania zapobiegawczego, promocja zdrowia, praktyczne wytyczne oparte na udowodnionych faktach) oraz zapewnienie skuteczniejszej ochrony grup społeczeństwa bardziej podatnych na czynniki negatywne (osoby w zakładach zamkniętych, osoby starsze w domach pomocy, niepełne rodziny, przewlekle chorzy, osoby dotknięte marginalizacja społeczną).
Oświata zdrowotna wśród młodzieży	Rada Europy, Komisja Europejska i Biuro Regionalne Światowej Organizacji Zdrowia na Europę połączyły swoje wysiłki, tworząc w okresie 1991/1992 Europejską Sieć szkół promujących zdrowie w oparciu o projekt pilotażowy realizowany w czterech krajach Europy Środkowej i Wschodniej. Obecnie sieć rozszerzyła się do ponad 500 szkół w 40 państwach, do których uczęszcza 400 tys. uczniów. Szkoły promujące zdrowie mają na celu upowszechnianie zdrowego stylu życia w całej uczącej się populacji młodzieży poprzez tworzenie partnerstwa i zachęcanie nauczycieli, uczniów, rodziców i szersze kręgi społeczności do wspólnego działania na rzecz poprawy stanu zdrowia.
Transfuzja krwi: bezpieczeństwo i etyka	Dobrowolne i bezpłatne oddawanie krwi, bezpieczeństwo transfuzji i poprawa hemoterapii stanowią wiodące zasady Rady Europy w zakresie harmonizacji metod transfuzji. Wytyczne dotyczące przygotowywania, stosowania i zapewniania wysokiej jakości komponentów krwi są rokrocznie aktualizowane. Bank krwi, posiadający rzadkie grupy zamrożonej krwi, został utworzony w Amsterdamie.
Transplantacja organów dla ratowania życia	Rada Europy opracowała zasady etyki obowiązujące w transplantacji organów. Opublikowano wytyczne odnośnie oddawania organów do transplantacji, a także opracowano europejskie normy zapewniające bezpieczeństwo i wysoką jakość w transplantacji organów i tkanek. Ponadto, utworzono komitet, którego zadaniem jest analizowanie społecznych i etycznych implikacji ksenotransplantacji - wykorzystywania żywych organów i tkanek zwierzęcych w trans-plantacjach u człowieka.
Farmakopea jako lider światowy	Farmakopea Europejska ustala powszechne i obowiązujące normy (zwane monografiami) celem zagwarantowania jakości leków we wszystkich państwach członkowskich. Prace związane ze standaryzacją prowadzone są w odniesieniu do wszystkich substancji wchodzących w skład leków stosowanych w medycynie i weterynarii oraz metod analitycznych celem zapewnienia ich optymalnej jakości służącej zdrowiu pacjentów. Krajowe normy podlegają stopniowej harmonizacji. Do chwili obecnej opublikowano już ponad 1.500 obowiązujących standardów europejskich dla nowych leków. Prace prowadzone są w ramach konwencji europejskiej, ratyfikowanej przez 26 państw członkowskich Rady Europy, Bośnię i Hercegowinę oraz Unię Europejską. Wpływ Farmakopei Europejskiej wykracza jednak znacznie poza granice tych państw, bowiem wiele państw powołuje się na jej normy we własnym ustawodawstwie krajowym. Farmakopea Europejska publikowana jest każdego roku w językach angielskim i francuskim zarówno w formie książkowej, jak i elektronicznej na CD-ROM.
Grupa Pompidou: współpraca w zakresie zwalczania nielegalnego obrotu narkotykami	Grupa Pompidou, wielodyscyplinarne forum współpracy między-ministerialnej, stawia sobie za zadanie zwalczanie nadużywania i nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi. W pracach tej grupy uczestniczą obecnie na prawach członka 32 państwa. Coraz ściślejsza współpraca z nowopowstałymi krajami demokratycznymi w zakresie walki z narkomanią rozwija się poprzez organizowanie seminariów szkoleniowych oraz wymiany projektów i programów szkoleniowych dla osób zajmujących się problemami narkomanii. Grupa Pompidou zbiera się co trzy lata na szczeblu ministerialnym celem weryfikacji programu działania i określenia nowych potrzeb i celów wiodących w zakresie dalszej współpracy. Aktualnymi priorytetami Grupy są działania na rzecz zapobiegania narkomanii, reintegracji społecznej osób uzależnionych i zażywających narkotyki, sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych oraz rozwijania szkolenia i badań, szczególnie w zakresie społecznych kosztów szerzenia się zjawiska narkomanii.
Ochrona zdrowia konsumentów	Rada Europy zmierza do podniesienia poziomu ochrony zdrowia konsumentów. Pełni ona funkcję instrumentalną w formułowaniu krajowego ustawodawstwa i dyrektyw Unii Europejskiej, dotyczących produktów, które mają bezpośredni lub pośredni wpływ na łańcuch żywieniowy, pestycydy, farmaceutyki i kosmetyki, pod kątem harmonizacji prawa, zarządzeń i kontroli decydujących o jakości, wydajności i bezpieczeństwie produktów. Dotyczy to również bezpiecznego stosowania substancji toksycznych lub innych szkodliwych dla zdrowia. Trwają prace nad nowym podejściem koncepcyjnym do problemu żywienia i bezpieczeństwa żywności.
Wybór bibliograficzny	Publikacje Rady Europy: Guide to the preparation, use and quality assurance of blood components (2000), ISBN 92-871-4179-7 Meeting the organ shortage: current status and strategies for improvement of organ donation (1999) The human rights: ethical and moral dimensions of health care - 120 practical case studies (1998), ISBN 92-871-3055-8 Reducing drug misuse in Europe (ulotka Grupy Pompidou) Outreach work with drug users: principles and practice (1996), ISBN 92-871-3110-4 Women and drugs - Focus on prevention (1997), ISBN 92-871-3508-8) Handbook on Prevention (1998) Road traffic and drugs (1999), ISBN 92-871-4145-2 Inne publikacje European Pharmacopeia (trzecie wydanie, 1997). ISBN 92-871-2991-6; 2001 suplement wersja CD-ROM European Directorate for the Quality of Medicines 2001 catalogue (Podstawowe wydawnictwa i usługi Farmakopei Europejskiej) Meeting with Health Challenges - Activities of the European Health Committee of the Council of Europe (1998)
Adresy internetowe:	www.social.coe.int www.pheur.org www.pompidou.coe.int