sport - COE

60 lat Rady Europy:
tworzenie i stosowanie standardów prawnych

Biuletyny
Biura Informacji Rady Europy

Edukacja, kultura, dziedzictwo, młodzież, sport

Edukacja, kultura, dziedzictwo, młodzież, sport

Europejska konwencja kulturalna wyznacza zakres działania Rady Europy w dziedzinie edukacji, kultury, dziedzictwa, sportu i młodzieży. Konwencja została otwarta do podpisu 19 grudnia 1954 roku, a weszła w życie 5 maja 1955 roku. Obecnie 48 państw europejskich jest sygnatariuszami Konwencji. Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Kulturalną 16.11.1989 roku - na dwa lata przed wstąpieniem do Rady Europy.

Tekst Europejskiej konwencji kulturalnej

Sport

Sport
Upowszechnianie tolerancji i etyki w sporcie	Sport jest jeszcze jedną dziedziną działalności Rady Europy, podlegającej postanowieniom Europejskiej Konwencji Kulturalnej. Komitet Rozwoju Sportu (CDDS) realizuje odnośne konwencje, zarządza ogólnoeuropejskimi programami działań i przygotowuje Europejskie Konferencje Ministrów Sportu. Izrael uczestniczy w Komitecie posiadając status obserwatora.
Popieranie sportu dostępnego dla wszystkich oraz opartego na tolerancji, zasadzie "fair play" i demokracji	Aby sport zachował ducha szlachetnej walki i zawarte w nim wartości. Rada Europy podejmuje dwa kierunki działań, z których pierwszy został szczególnie podkreślony w czasie Szczytu w Strasburgu (1997), a mianowicie: popieranie idei "Sport dla wszystkich", jako sposobu na podnoszenie jakości życia i ułatwianie integracji społecznej, przyczyniającej się do spójności społeczeństwa, szczególnie wśród młodych ludzi, sprzyjanie rozwojowi tolerancji poprzez sport, a przede wszystkim ochronę sportu przed występującymi obecnie niebezpiecznymi zagrożeniami. Rada Europy włączyła się w te sfery działania o szczególnym znaczeniu, ponieważ uważa sport za bardzo ważny ze względu na przykład jakim służy, rolę jaką spełnia w integracji społecznej, szczególnie w grupach znajdujących się w mniej korzystnej sytuacji społecznej oraz za wkład w rozwój zdrowia i dobrego samo-poczucia wśród społeczeństwa i popularyzowanie wartości etycznych.
Demokracja w sporcie	Przyjęcie w 1975 roku Europejskiej Karty "Sport dla wszystkich" zmieniło obraz sportu w Europie i przyczyniło się do jego bezprecedensowej demokratyzacji. Dwadzieścia pięć lat później, Rada Europy stanęła ponownie przed wyzwaniem, jakim jest zachęcanie do powtórzenia podobnych osiągnięć w nowych państwach członkowskich, poprzez upowszechnianie m.in. dobrowolnej działalności w tym zakresie. Od 1992 roku, działania Komitetu ds. Rozwoju Sportu są inspirowane postanowieniami Europejskiej Karty Sportu (znowelizowanej w 1975 r.) uzupełnionej przez Kodeks Etyki Sportowej. Jej celem jest zapewnienie rozwoju sportu opartego na zasadach etyki, bezpiecznego i zdrowego, dostępnego dla wszystkich, dzięki możliwie najszerzej rozumianej współpracy i odpowiedniemu podziałowi kompetencji pomiędzy instytucje rządowe i organizacje pozarządowe.
Własne dobre samopoczucie	Jak wynika z dogłębnych badań naukowych, istnieje ścisły związek między aktywnością fizyczną i zdrowiem, Komitet zainicjował różne działania na rzecz popularyzowania zdrowego sposobu życia i uczestniczenia w sporcie. Jednym z narzędzi służących temu celowi jest "Eurofit" - zbiór testów sprawności fizycznej, obejmujących sprawdzian elastyczności, szybkości, wytrzymałości i siły, opracowany specjalnie dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym i stosowany od 1988 r. w wielu szkołach europejskich. Podobny zbiór "Eurofit" dla dorosłych osób został opublikowany w 1995 roku.
Doping - przyjemność rywalizacji czy "wzmacniacze chemiczne"?	Konwencja o Zwalczaniu Dopingu (1989) ma na celu ograniczenie, a następnie wyeliminowanie wszelkich form dopingu w sporcie poprzez ustalenie wiążących zasad zharmonizowanych z przepisami antydopingowymi. Konwencja została już ratyfikowana przez 33 państwa członkowskie Rady Europy, a także przez Bośnię i Hercegowinę oraz Australię i Kanadę. Konwencja przewiduje działania idące w kierunku: ograniczenia obrotu substancjami dopingującymi, rozszerzenia zakresu stosowania testów do wykrywania obecności środków dopingujących celem wzmocnienia kontroli antydopingowej, popierania programów edukacyjnych i uświadamiających, upewniania się, co do faktycznej skuteczności sankcji nakładanych na osoby, u których wykryto w organizmie obecność środków dopingujących. ""Przewodnik czystego sportu" - zestaw materiałów edukacyjnych i informacyjnych, przygotowany wspólnie z Unią Europejską, został oddany do użytku szkół i organizacji sportowych. Rada Europy jest również reprezentowana w Zarządzie nowej Światowej Agencji Antydopingowej (World Anti-Doping Agency - WADA).
Piłka nożna - przyjemność gry czy przemoc na trybunach?	W 1985 opracowano Europejską Konwencję w sprawie przemocy i ekscesów widzów w czasie imprez sportowych, a w szczególności meczów piłki nożnej. Stały Komitet odpowiedzialny za wprowadzanie Konwencji w życie monitoruje w jakim stopniu przestrzegana jest zasada stosowania środków zmierzających do zahamowania przemocy. Komitet opracował także zalecenia natury praktycznej (np. podał listę 70 czynności, które należy wykonać przed zorganizowaniem każdego ważniejszego wydarzenia sportowego). Konwencja zaleca w szczególności: obecność służb porządkowych na stadionach i wzdłuż dróg dojazdowych, oddzielenie rywalizujących grup kibiców, kontrolę sprzedaży biletów, wykluczanie sprawców zamieszek, zwalczanie sprzedaży napojów alkoholowych, kontrolę bezpieczeństwa, wyraźny podział odpowiedzialności między organizatorów i władze publiczne, przebudowę stadionów i tymczasowych trybun w celu zagwarantowania bezpieczeństwa kibiców. Konwencja zawiera artykuł dotyczący edukacji, którego celem jest zaszczepianie tolerancji i zasady "fair play" w młodej generacji miłośników sportu. Dokłada się również starań, żeby zapobiegać występowaniu przejawów rasizmu i dyskryminacji w czasie wydarzeń sportowych. Do chwili obecnej 32 kraje ratyfikowały Konwencję.
Sport, tolerancja i zasada "fair play"	W maju 1996 roku, Komitet Rozwoju Sportu zorganizował z dużym powodzeniem, wspólnie z władzami holenderskimi, konferencję okrągłego stołu na temat sportu, tolerancji i stosowania zasady "fair play". W wyniku tego spotkania wyznaczono, w ponad połowie państw członkowskich, krajowych Ambasadorów sportu, tolerancji i zasady "fair play". Ich rola polega na zachęcaniu do przestrzegania zasady uczciwej gry oraz na upowszechnianiu tolerancji i poszanowania dla innych w czasie wydarzeń sportowych w ich ojczyźnie, opracowywaniu programów pomagających w uczeniu i zachęcaniu do tolerancji, a także doceniania innych wartości etycznych w sporcie i przez sport.
Spójność społeczna i sport	Rola, jaką sport może odegrać w umacnianiu spójności społecznej, przyczyniając się do postępu demokratyzacji, przede wszystkim wśród młodych ludzi, jest jeszcze jedną dziedziną, której Rada Europy, popierana przez Komitet Ministrów w formie przyjętych zaleceń, poświęca wiele uwagi. Szczególny nacisk został położony na tworzenie programów sportowych dla grup mniejszościowych, takich jak migranci, uchodźcy, bezrobotni, więźniowie i młodociani przestępcy oraz osoby niepełnosprawne. Programy prowadzone są albo wespół z władzami centralnymi, regionalnymi lub lokalnymi, albo też ich realizację powierza się społecznym organizacjom sportowym funkcjonującym w danym kraju. Rozwijanie spójności społecznej poprzez sport ma szczególną i bardzo ważną rolę do odegrania w procesie odnowy i pojednania w południowo-wschodnim regionie Europy.
Nowe wyzwania	W związku z szybkim wzrostem liczby członków Rady Europy, Komitet uruchomił w 1991 roku program wzajemnej pomocy pod nazwą "Reforma w Sporcie - Nowatorstwo i Szkolenie" (Sports Reform Innovation and Training - SPRINT), którego celem jest niesienie pomocy nowym członkom Rady Europy w reformie ich struktur sportowych. Program ten dotyczy w szczególności: ustawodawstwa w dziedzinie sportu, finansowania sportu, szkolenia w zakresie zarządzania sportem, promocji działań na zasadzie wolontariatu. Dążąc do tego, żeby zasady przyjęte w Europejskiej Karcie Sportu, zostały upowszechnione w całej Europie, Komitet podejmuje szereg działań ad hoc (organizowanie seminariów szkoleniowych i promocyjnych), które zachęcają do praktycznego stosowania poszczególnych artykułów Karty w zakresie: ochrony sportu przed szkodliwymi wpływami (zwalczanie nietolerancji, zachęcanie do rzetelnego postępowania i przestrzegania zasady "fair play"), zapobiegania przejawom dyskryminacji w sporcie (publikowanie informacji na temat stosowania zasad zawartych w Karcie "Sport dla wszystkich", w odniesieniu do kobiet i osób niepełnosprawnych), popularyzowania ścisłego związku między sportem i zdrowiem, zagwarantowania miejsca dla sportu w edukacji młodzieży w oparciu o Manifest Lizboński z 1995 roku, wymiany informacji na temat nowych rodzajów sprzętu sportowego, analizowania wpływu gospodarki na sport.
Wybór bibliograficzny	Publikacje Rady Europy: European Convention on Spectator Violence and Misbehaviour at Sports Events in particular at Football Matches (ETS No.120) (1987), ISBN 92-871-0796-3 Ani-Doping Convention (ETS No.135) (1989),ISBN 92-871-1782-9 European Charter on Sport for All : disabled persons (1987), ISBN 92-871-0991-5 European Sports Charter (Recommendation No. R (92) 13) Code of Sports Ethics (Recommendation No. R (92) 14) Eurofit Tests of physical fitness for children and young people (1993, drugie wydanie poprawione i uzupełnione) Eurofit for adults - Assessment of health-related fitness (1995), ISBN 92-871-2765-4 The significance of sport for society: health, socialisation, economy (1995), ISBN 92-871-2716-6 Study of national sports legislation in Europe (1999), ISBN 92-871-3833-8 Dying to win - Doping in sport and the development of anti-doping policy (1999), ISBN 92-871-3589-4