|
|
|
| Współpraca prawna |
| Współpraca prawna
| Rada Europy odgrywa bardzo istotną rolę w kształtowaniu wspólnego prawodawstwa europejskiego.
Swoje działania koncentruje na trzech kierunkach:
- modernizowaniu i harmonizowaniu ustawodawstw krajowych zgodnie z zasadami demokracji,
praw człowieka i rządów prawa,
- podnoszeniu skuteczności wymiaru sprawiedliwości poprzez uproszczenie i uelastycznienie procedur prawnych,
- poszukiwaniu wspólnych rozwiązań kwestii prawnych i etycznych związanych z rozwojem nauki i techniki,
przyjmując regulacje prawne w zakresie problemów,
stojących przed współczesnymi społeczeństwami.
Rada Europy stanowi siłę napędową w tworzeniu wielu porozumień europejskich.
Bezpośrednio przyczyniła się do opracowania wspólnych standardów i doskonalenia europejskich systemów prawnych.
Jej aktywność w tej dziedzinie prowadzi do powstawania dwóch form instrumentów prawnych: konwencji oraz zaleceń.
| | Konwencje wyrażające moc prawa
| Konwencje są niezbędnymi instrumentami współpracy prawnej między państwami; mają one charakter obowiązujący dla państw,
które je ratyfikowały.
Jako instrumenty służące współpracy i upraszczaniu procedur,
wielostronne konwencje Rady Europy mogą zastąpić kilkanaście dwu-stronnych porozumień zawieranych między państwami członkowskimi.
| | Zalecenia wytyczające główne kierunki
| Nie wszystkie zagadnienia wymagają regulacji w formie konwencji.
Komitet Ministrów przyjmuje również zalecenia,
które są kierowane do państw członkowskich,
nadając kierunek działań w zakresie ustawodawstwa i polityki administracyjnej.
Zalecenia stanowią dla rządów państw członkowskich instrument proponujący skuteczne i konkretne rozwiązania nowopowstających problemów.
| | Otwarcie na państwa spoza Rady Europy
| Większość konwencji Rady Europy umożliwia przystąpienie do nich państw nie będących członkami Rady.
Konwencje te dotyczą m.in.:
- ekstradycji,
- konfiskaty dochodów pochodzących z przestępstwa,
- zachowania przyrody w stanie dzikim i środowiska naturalnego,
- dopingu w sporcie,
- bioetyki i klonowania,
- narodowości,
- korupcji.
| | Szeroki zakres problemów
| Prace Rady Europy dotyczą wszelkich spraw związanych ze sferą prawną.
Typowe obszary obejmują działania mające na celu dostosowanie ustawodawstw krajowych do wymogów współ-czesnego społeczeństwa oraz niesienia pomocy państwom w podejmowanych przez nie reformach ustawodawczych.
Obecnie kontynuowane są prace nad reformą prawa rodzinnego i prawa o obywatelstwie oraz nad zwiększeniem skuteczności sądownictwa cywilnego i karnego.
| | Prawo w służbie demokracji
| Europejska Komisja "Do Demokracji przez Prawo",
zwana również Komisją Wenecką,
została powołana w maju 1990 r.
na podstawie porozumienia częściowego Rady Europy.
W lutym 2001 r.
Komisja liczyła 43 państwa członkowskie,
cztery na prawach członków stowarzyszonych i dziesięć posiadających status obserwatora.
Komisja prowadzi studia nad środkami konstytucyjnymi,
ustawodawczymi i administracyjnymi pozwalającymi na wprowadzanie w życie podstawowych zasad Rady Europy.
Pozostaje do dyspozycji państw podejmujących reformy konstytucyjne.
Główne problemy,
którymi obecnie zajmuje się Komisja to:
- system prawny w Kosowie,
- reforma instytucji państwowych w Bośni i Hercegowinie w końcowej fazie okresu przemian przewidzianych Porozumieniami z Dayton,
- reforma systemu prawnego dotyczącego mniejszości w Chorwacji,
- zgodność reformy konstytucyjnej w Mołdowie z normami demokratycznymi Rady Europy,
- zgodność przebiegu reformy konstytucyjnej na Ukrainie z normami europejskimi.
Komisja prowadzi również badania nad realizacją decyzji trybunału konstytucyjnego.
Opracowania Komisji Weneckiej na temat prawa porównawczego oraz materiałów z seminariów UniDem (Uniwersytet Demokracji) są publikowane w serii wydawniczej "Nauka i technika demokracji".
Komisja wydaje również Biuletyn Orzecznictwa Konstytucyjnego,
w którym publikowane są streszczenia najważniejszych orzeczeń trybunałów konstytucyjnych z około czterdziestu państw,
jak również Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich.
| | Pomoc nowym demokracjom
| Celem Programu Działań na rzecz Stabilności Demokratycznej jest pomoc w reformowaniu systemu prawnego i jego zgodności z zasadami rządów prawa oraz wspomaganie krajów dążących do integracji ze strukturami współpracy europejskiej,
a w szczególności z Radą Europy.
Podejmowane są różne działania,
takie jak wielo- i dwustronne seminaria,
grupy robocze,
ekspertyzy legislacyjne i pomoc w powoływaniu instytucji szkoleniowych dla prawników i sędziów,
a także organizowanie podróży studyjnych.
Liczne formy współpracy organizowane są wraz z Komisją Europejską w ramach wspólnych programów.
|
|
| Konkretne osiągnięcia |
| Konkretne osiągnięcia | | Ochrona prywatności | Europejska Konwencja o ochronie danych osobowych określa szereg zasad jakim powinno odpowiadać rzetelne i zgodne z prawem zbieranie i wykorzystywanie danych osobowych.
Jest to dziedzina o szczególnym znaczeniu z punktu widzenia ochrony prywatności w związku ze wzrostem możliwości bardzo szybkiego przekazu elektronicznego danych osobowych,
między innymi przez internet.
| | Życie codzienne bez granic | Przykładem bezpośrednich rezultatów wynikających z opracowywania konwencji przez Radę Europy jest Europejska Konwencja Ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi,
która wydatnie przyczyniła się do usprawnienia współpracy europejskiej między przygranicznymi terenami miejskimi i wiejskimi.
| | Prawo rodzinne | Wiele pracy włożono w zapewnienie odpowiedniego systemu opieki prawnej nad rodziną w państwach członkowskich.
Europejska Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń dotyczących pieczy nad dzieckiem oraz o przywracaniu pieczy nad dzieckiem zapewnia powrót do kraju dzieciom,
które zostały bezprawnie wywiezione za granicę.
| | Bioetyka | Pojawiające się stale nowe metody badawcze w medycynie przyczyniają się wydatnie do poprawy stanu zdrowia,
ale jednocześnie niosą z sobą liczne pytania dotyczące jednostki,
społeczeństwa i ludzkości.
Konwencja o prawach człowieka i biomedycynie podpisana w Oviedo w 1967 r.
określa szereg zasad,
których zakres został jeszcze rozszerzony w protokołach dodatkowych.
Konwencja ma utwierdzić w przekonaniu,
że istota ludzka jest nadrzędna w stosunku do technologii.
Stanowi ona także zaczątek nowoczesnego europejskiego kodeksu praw pacjenta.
W uzupełnieniu do protokołu o zakazie klonowania człowieka,
podpisanego w Paryżu 1998 r.
aktualnie opracowywane są protokoły dotyczące transplantacji ludzkich organów i tkanek,
badań biomedycznych,
genetyki człowieka oraz ochrony ludzkiego embrionu i płodu.
| | Opieka nad zwierzętami i biotechnologia | W pięciu konwencjach,
Rada Europy określiła zasady i podstawowe normy dotyczące ochrony zwierząt w transporcie między-narodowym oraz zwierząt hodowlanych,
przeznaczonych do uboju,
laboratoryjnych i domowych.
Wpływ biotechnologii na bezpieczeństwo żywności stanowi również przedmiot badań i opracowań innych odnośnych komitetów.
| | Degradacja środowiska naturalnego | Rada Europy opracowała Konwencję o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane działalnością niebezpieczną dla środowiska.
Konwencja ta określa właściwą równowagę między koniecznością ochrony środowiska i potrzebami przemysłu.
Konwencja o ochronie środowiska w prawie karnym została otwarta do podpisu w 1998 r.
| | Zwalczanie korupcji i przestępczości zorganizowanej | Komitet Ministrów przyjął dwa międzynarodowe traktaty dla wzmocnienia Rady Europy w walce z korupcją: Konwencję o prawie karnym w zwalczaniu korupcji i Konwencję o prawie cywilnym w zwalczaniu korupcji.
Wzorcowy Kodeks postępowania funkcjonariuszy publicznych został przyjęty w 2000 r.
Ponadto,
mając na uwadze zapewnienie właściwej realizacji przez państwa członkowskie postanowień dwóch powyższych Konwencji,
utworzono mechanizm monitorujący,
powołując Grupę Państw Zwalczających Korupcję (Group of States against Corruption - GRECO) działającej na zasadzie wzajemnej oceny i nacisku.
Rada Europy przyjęła 20 Podstawowych Wytycznych o zwalczaniu korupcji oraz inne instrumenty prawne służące temu celowi.
Rada Europy opracowuje każdego roku raporty o sytuacji w zakresie przestępczości zorganizowanej w Europie i prowadzi badania przeglądowe wyłaniające najskuteczniejsze formy jej zwalczania.
Raporty zawierają cenne informacje pomagające w walce z tym zjawiskiem.
Mając na uwadze pomoc w zwalczaniu korupcji i przestępczości zorganizowanej w krajach będących w okresie transformacji,
Komisja Europejska i Rada Europy podjęły wspólną inicjatywę pod nazwą "Octopus Project".
Ma ona na celu wzmocnienie ustawodawstwa,
instytucji i form postępowania w 17 państwach.
Rada Europy organizuje także rokroczne konferencje służb wyspecjalizowanych w zwalczaniu korupcji.
Konferencja,
która odbyła się w Istambule w 2000 r.,
koncentrowała się na kwestiach dotyczących prowadzenia dochodzeń,
ścigania i orzekania w sprawach o korupcję.
| | Zwalczanie zjawiska prania brudnych pieniędzy | Komitet Ekspertów ds.
Oceny Form Zwalczania Prania Brudnych Pieniędzy (Select Committee of Experts on the Evaluation of Anti-Money Laundering Measures) jest odpowiedzialny za analizy oparte na wzajemnej ocenie i presji równych sobie oraz za ustawodawstwo i postępowanie mające na celu zwalczanie prania pieniędzy pochodzących z przestępstwa w państwach członkowskich Rady Europy,
nie będących członkami Grupy Zadaniowej do spraw Finansów (Financial Action Task Force - FATF).
Ponadto,
Konwencja w sprawie prania dochodów pochodzących z przestępstwa,
ich ujawniania,
zajmowania i konfiskaty zawiera postanowienia pozwalające na skuteczne pozbawianie przestępców dochodów pochodzących z przestępstwa i stanowi podstawowy instrument prawny służący efektywnej walce z tym zjawiskiem.
| | Zwalczanie przestępstw komputerowych | Konwencja o przestępstwach komputerowych,
jedno z pierwszych traktatów międzynarodowych w tej dziedzinie zostanie wkrótce przyjęta przez Komitet Ministrów Rady Europy z myślą o wypowiedzeniu wojny rosnącemu,
niebezpiecznemu zjawisku przestępczemu.
Oczekuje się,
że konwencja dotyczyć będzie kryminalizacji pewnych rodzajów nadużyć popełnianych za pośrednictwem i na szkodę komputera i systemów telekomunikacyjnych oraz przestępstw polegających na przekazywaniu za ich pomocą określonych treści,
takich na przykład jak upowszechnianie pornografii dziecięcej poprzez internet.
Konwencja ma zapewnić również szczególnego rodzaju współpracę międzynarodową,
mającą na celu ułatwienie dochodzeń i ścigania tego rodzaju przestępstw w cyberprzestrzeni.
| | Uchodźcy i osoby ubiegające się o azyl | Działania międzyrządowe na rzecz uchodźców i osób ubiegających się o azyl przyczyniły się do ustalenia norm prawnych i politycznych oraz do przyjęcia zasady regularnej wymiany informacji na ten temat.
Konwencje i zalecenia opracowane przez Radę Europy pomogły w opracowaniu wspólnych zasad dotyczących najważniejszych kwestii,
takich jak przyjmowanie,
traktowanie i ochrona prawna uchodźców i osób ubiegających się o azyl,
a także osób wymagających międzynarodowej ochrony w Europie.
| | Obywatelstwo | W 1997 roku,
Rada Europy przyjęła pierwszą wszechstronną Europejską Konwencję o obywatelstwie,
która dotyczy wszystkich kwestii związanych z obywatelstwem,
a w szczególności ma na celu zapobieganie przypadkom bezpaństwowości.
| | Administracja publiczna a osoba prywatna | Rada Europy opublikowała raport o statusie funkcjonariuszy publicznych w Europie,
nakreślając zbiór zasad dotyczących warunków pracy tej grupy zawodowej w państwach członkowskich.
Komitet Ministrów przyjął także zalecenia w tej kwestii.
| | Prawo międzynarodowe | Działania w tej dziedzinie są prowadzone przez Komitet ad hoc Doradców Prawnych do spraw Publicznego Prawa Między-narodowego (Ad hoc Committee of Legal Advisers on Public International Law - CAHDI),
który jest jedynym ogólnoeuropejskim komitetem,
na forum którego doradcy prawni ministerstw spraw zagranicznych państw członkowskich Rady Europy mogą przedstawiać własny punkt widzenia na tematy będące przedmiotem wspólnego zainteresowania i zarazem rozwijać i kodyfikować europejskie prawo publiczne i międzynarodowe.
Komitet opublikował wraz z Kluwer Law International raport na temat postępowania państw w sprawach sukcesji państw i rekognicji.
Ponadto,
Komitet Ministrów przyjął zalecenia odnośnie udzielania odpowiedzi na niemożliwe do zaakceptowania zastrzeżenia do traktatów międzynarodowych.
| | Systemy informatyczne i prawo | Komitet Ekspertów ds.
systemów informatycznych i prawa monitoruje badania,
rozwój i tendencje szkoleniowe w zakresie nowych systemów informatycznych i komunikowania się w dziedzinie prawa,
mając na uwadze ocenę i promowanie tych systemów,
a tym samym poprawę skuteczności wymiaru sprawiedliwości.
| | Wybór bibliograficzny | Publikacje Rady Europy:
- European Conventions and Agreements (7 tomów)
- Treaty-making in the Council of Europe (1999),
ISBN 92-871-3899-0
- Convention on Human Rights and Biomedicine (ETS Nr.
164) (1997),
ISBN 92-871-3223-2
- Bioethics in Europe (1995),
ISBN 92-871-2566-X
- The human rights,
ethical and moral dimensions of health care - 120 practical case studies (1998),
ISBN 92-871-3055-8
- The rights of the child - A European perspective (1996),
ISBN 92-871-3006-X
- Programme of action against corruption (1997),
ISBN 92-871-3208-9
- Rebirth of democracy - 12 constitutions of eastern and central Europe (1996,
2.
wydanie),
ISBN 92-871-3094-9
- Transition to Democracy - Constitutions of the New Independent States and Mongolia (1997),
ISBN 92-871-3356-5
- The Administration and you - A handbook (1997),
ISBN 92-871-3124-4
- Co-operation in penal matters - Conventions,
Vol.
1 (1997),
ISBN 92-871-3354-9)
- "Science and Technique of Democracy" series (seria obejmująca ponad 25 tytułów)
- The Council of Europe French-English legal dictionary (1994),
ISBN 92-871-2496-5)
| | Adresy internetowe: | Większość konwencji,
rekomendacji,
porozumień zawartych na forum Rady Europy,
jak również raporty wyjaśniające,
karty podpisów,
ratyfikacji i przystąpień oraz teksty zastrzeżeń,
deklaracji i komunikatów złożonych przez sygnatariuszy lub umawiające się strony są dostępne,
w języku angielskim lub francuskim,
na stronie internetowej Rady Europy w części dotyczącej traktatów
|
|
|
| Informacje kontaktowe |
Biuro Informacji Rady Europy
Al. Niepodległości 22,
02-653 Warszawa
tel. (48 22) 845 20 84, 853 57 73
fax (48 22) 853 57 74
www.coe.org.pl
e-mail: |
| Polecamy |
Rok Chopinowski 2010
|
Europejskie Dni Dziedzictwa
2010
|
| Kampanie Rady Europy |
„Nie! Dyskryminacji”
|
Stop child abuse
|
Śmierć nie jest sprawiedliwością
|
Podnieś rękę przeciwko biciu dzieci
|
Budowanie Europy
dla dzieci i z dziećmi
|
Przez dzikie internetowe lasy
|
Każdy inny,
wszyscy równi
|
|
